ግምገማ

መስከረም–ጥቅምት–ኅዳር

የኢትዮጵያ የመጀመሪያ የሦስት ወራት ወቅት

የሰፈርሰው አርታኢያዊ መመሪያ


መግቢያ፦ መጸው እንደ ኢትዮጵያዊ የጊዜ መለኪያ

በኢትዮጵያ ዓመት አራት ዋና የተፈጥሮ ወቅቶች አሉ፦ መጸው፣ በጋ፣ ጸደይ እና ክረምት።

መጸው (METSEW) የዓመቱ የመጀመሪያ የሦስት ወራት ወቅት ሲሆን፣ መስከረም፣ ጥቅምት እና ኅዳርን ያካትታል። በዚህ ጽሑፍ መጸው የሚለው ቃል የምዕራባዊውን “Autumn/Fall” ቃል በቀጥታ ለመተርጎም የተጠቀምነው ሳይሆን፣ የኢትዮጵያን የጊዜ እና የወቅት አወቃቀር ለመከተል የተጠቀምነው ነው።

የዓለም አቀፉ የሥነ-ጥበብ ካሌንደር በዚህ ወቅት በእስያ፣ በአውሮፓ፣ በአፍሪካ፣ በመካከለኛው ምሥራቅ እና በሰሜን አሜሪካ በተከታታይ ይንቀሳቀሳል። ይህ የሥነ-ጥበብ ዑደት ለኢትዮጵያውያን እና ለአፍሪካውያን ሰዓሊያን የዓለም አቀፍ አውድን ለመረዳት እና የራሳቸውን ቦታ ለመገንባት ጠቃሚ እድል ይፈጥራል።


፩. መስከረም — መጸው ይጀምራል

የ፳፻፲፱ ዓ.ም. መጸው የዓለም አቀፉን የሥነ-ጥበብ ዑደት በእስያ በሚገኙ ታላላቅ የሥነ-ጥበብ ዝግጅቶች ይከፍታል።

በሴኡል Frieze Seoul እና Kiaf SEOUL ከነሐሴ ፳፯ እስከ ጳጉሜን ፩ ይካሄዳሉ። በሲድኒ Sydney Contemporary እና በቶኪዮ Tokyo Gendai ይከተላሉ።

በዚህ ወቅት ኒውዮርክ የThe Armory Show እና Independent 20th Century የሥነ-ጥበብ ዝግጅቶችን ታስተናግዳለች።

ይህ መጀመሪያ ወር የሚያሳየው አንድ ነገር ነው፦ የዓለም አቀፉ የሥነ-ጥበብ ዓለም በአንድ ከተማ የሚገደብ አይደለም።


፪. ጥቅምት — ለንደን፣ ፓሪስ እና የአፍሪካ ድምፅ

ጥቅምት የዓለም አቀፉ የሥነ-ጥበብ ካሌንደር እጅግ ንቁ ከሚሆንባቸው ወራት አንዱ ነው።

በለንደን Frieze London፣ Frieze Masters፣ Frieze Sculpture እና 1-54 Contemporary African Art Fair ይካሄዳሉ።

1-54 በተለይ ለአፍሪካ የዘመኑ የሥነ-ጥበብ ሰዓሊያን ዓለም አቀፍ ታይነት የሚፈጥር አስፈላጊ መድረክ ሆኗል።

በፓሪስ ደግሞ Art Basel Paris፣ Paris Internationale፣ Asia NOW እና AKAA — Also Known As Africa የሚገኙበት ሰፊ የሥነ-ጥበብ ሳምንት ይካሄዳል።

ይህ ለአፍሪካ ሰዓሊያን አስፈላጊ መልዕክት አለው፦ አፍሪካዊ ሥነ-ጥበብ ከዓለም አቀፉ የሥነ-ጥበብ ገበያ ውጭ የሆነ ክልል አይደለም።


፫. ጥቅምት — የጨረታ እና የሰብሳቢዎች ወቅት

በጥቅምት መጨረሻ የሚካሄዱ የሥነ-ጥበብ ዝግጅቶች ከጋለሪዎች እና ከአውደ ርዕዮች በተጨማሪ የሰብሳቢዎችን፣ የግል ሙዚየሞችን እና የጨረታ ቤቶችን ትኩረት ይሰበስባሉ።

Artissima በቱሪን ከጥቅምት ፲፱ እስከ ኅዳር ፩ ይካሄዳል።

ይህ የሚያሳየው የሥነ-ጥበብ ዓለም አውደ ርዕይ ብቻ እንዳልሆነ ነው። ከሰዓሊው ስቱዲዮ ጀምሮ እስከ ጋለሪ፣ ሙዚየም፣ ሰብሳቢ፣ ጨረታ እና ዲጂታል መድረክ ድረስ የተያያዘ ሙያዊ ሥርዓት ነው።


፬. ኅዳር — አፍሪካ፣ እስያ እና ዓለም አቀፍ ግንኙነት

ኅዳር የመጸው የመጨረሻ ወር ነው። በዚህ ወቅት የዓለም አቀፉ የሥነ-ጥበብ ካሌንደር ወደ አፍሪካ፣ እስያ እና መካከለኛው ምሥራቅ ይተላለፋል።

በሌጎስ Art X Lagos ከኅዳር ፭–፰ ይካሄዳል። በሻንጋይ West Bund Art & Design እና ART021 Shanghai ይካሄዳሉ።

በህንድ Art Mumbai፣ በኒውዮርክ ADAA Art Show፣ በኪዮቶ Art Collaboration Kyoto እና በቶኪዮ Art Week Tokyo ይከተላሉ።

እነዚህ ዝግጅቶች አንድ ግልጽ እውነታን ያሳያሉ፦ የዓለም አቀፉ የሥነ-ጥበብ ካሌንደር በብዙ ማዕከላት የተመሠረተ ነው።


፭. አቡ ዳቢ — አዲስ የባህል መግቢያ

በኅዳር የሚካሄደው Frieze Abu Dhabi የመካከለኛው ምሥራቅን እየጨመረ ያለውን የሥነ-ጥበብ ተፅዕኖ ያሳያል።

ከዚህ በተጨማሪ የGuggenheim Abu Dhabi መከፈት የአቡ ዳቢን በዓለም አቀፉ የባህል እና የሥነ-ጥበብ ካርታ ላይ ያለውን ሚና የበለጠ ሊያጠናክር ይችላል።


፮. ከመጸው ወደ በጋ — ማያሚ እና የዓለም ገበያ

የአርቲስት እና የጋለሪ ዓለም የመጸውን ዑደት አልፎ ወደ በጋ ሲገባ፣ የማያሚ የሥነ-ጥበብ ሳምንት የዓለም አቀፉን ዑደት ወደ አሜሪካ ያዞራል።

Art Basel Miami Beach፣ Design Miami፣ NADA Miami፣ Untitled Art፣ PINTA Miami እና SCOPE Miami Beach በታኅሣሥ ፩–፮ ይካሄዳሉ።

ይህ የሚያሳየው የአለም አቀፉ የሥነ-ጥበብ ዑደት በመጸው ብቻ እንደማይቆም ነው። የኢትዮጵያ ወቅታዊ አቀራረብን በመከተል ከመጸው ወደ በጋ ይሸጋገራል።


፯. ይህ ለአፍሪካ ሥነ-ጥበብ ምን ማለት ነው?

በዚህ የዓለም አቀፍ ዑደት ውስጥ አፍሪካ ቀድሞ ከነበረችበት የተገደበ የባህል አውድ እየወጣች ነው።

ለንደን ያለው 1-54፣ ፓሪስ ያለው AKAA እና ሌጎስ ያለው Art X Lagos የአፍሪካ የሥነ-ጥበብ ማዕከላት ዓለም አቀፍ መሆን እንደሚችሉ ያሳያሉ።

ጥያቄው ስለዚህ ይሆናል፦

አዲስ አበባ በዚህ የዓለም አቀፍ የሥነ-ጥበብ ካርታ ላይ የት ናት?


፰. የአዲስ አበባ ዕድል

አዲስ አበባ የአፍሪካ ዲፕሎማሲ፣ ታሪክ እና ባህል ዋና ማዕከል ናት። ነገር ግን በዓለም አቀፉ የንግድ እና የሙዚየም የሥነ-ጥበብ ዑደት ውስጥ ያላት ታይነት ከአቅሟ ጋር ሲነጻጸር አሁንም ውስን ነው።

ይህ ግን ችግር ብቻ አይደለም። ዕድል ነው።

የአዲስ አበባ የሥነ-ጥበብ ማዕከልነት በሰዓሊያን፣ በጋለሪዎች፣ በተቋማት፣ በሰብሳቢዎች፣ በአዘጋጆች እና በዲጂታል መድረኮች በጋራ ሊገነባ ይችላል።


፱. ከአዲስ አበባ ወደ ዓለም

የኢትዮጵያ ሰዓሊያን ወደ ዓለም አቀፍ መድረክ ለመድረስ ብቻ አይጠበቅባቸውም።

ዓለምን ወደ አዲስ አበባ መጋበዝም ይቻላል።

ይህ የሚፈልገው፦

- የሰዓሊያን ዲጂታል መዝገብ
- የተደራጀ የሰዓሊ ፖርትፎሊዮ
- ዲጂታል ማህደር
- የሥነ-ጥበብ ሚዲያ እና ትችት
- የሥነ-ጥበብ ገበያ
- የሰብሳቢዎች ግንኙነት
- ዓለም አቀፍ አውደ ርዕዮችን የመከታተል ሥርዓት
- የሥነ-ጥበብ ትምህርት
- የሙያ ልማት
- የግራንት፣ የሬዚደንሲ እና የክፍት ጥሪ መረጃ
ናቸው።


፲. አዲስ ዓድዋ እንደ ዓለም አቀፍ መድረክ

አዲስ ዓድዋ የአፍሪካ ዓለም አቀፍ የሥነ-ጥበብ ቤንያሌ ከዚህ አንጻር ሊታይ ይችላል።

የዓድዋ ድል ታሪክ የኢትዮጵያን ሉዓላዊነት ብቻ የሚያሳይ ታሪክ አይደለም። የአፍሪካ ክብር፣ አንድነት፣ ተቋቋሚነት እና ራስን መወሰን የሚያነሳ ታሪካዊ ምልክት ነው።

ስለዚህ አዲስ ዓድዋ እንደ ዓመታዊ የአውደ ርዕይ ፕሮግራም ብቻ ሳይሆን፣ አፍሪካዊ እና ዓለም አቀፍ የሥነ-ጥበብ ልውውጥ መድረክ ሊሆን ይችላል።


፲፩. አዲስ የአፍሪካ የሥነ-ጥበብ ዑደት

አፍሪካ የራሷን የሥነ-ጥበብ ዑደት መገንባት ትችላለች።

ሌጎስ → አዲስ አበባ → ናይሮቢ → ካይሮ → ዳካር → ዮሃንስበርግ → ማራካሽ

እንደዚህ ያለ የአፍሪካ የሥነ-ጥበብ ኔትወርክ የአህጉሩን የጥበብ እንቅስቃሴ ከአውሮፓ፣ እስያ፣ አሜሪካ እና መካከለኛው ምሥራቅ ጋር ሊያገናኝ ይችላል።


፲፪. የኢትዮጵያ ሰዓሊያን አሁን ምን ማድረግ ይችላሉ?

የዓለም አቀፉን የሥነ-ጥበብ ዑደት መከታተል ብቻ አይበቃም።

የኢትዮጵያ ሰዓሊያን፦

፩. የሙያ ፖርትፎሊዮ ማዘጋጀት አለባቸው።
፪. የራሳቸውን የሥነ-ጥበብ መግለጫ እና የሕይወት ታሪክ በሙያዊ መልኩ ማዘጋጀት አለባቸው።
፫. ሥራዎቻቸውን በዲጂታል ማህደር መመዝገብ አለባቸው።
፬. ዓለም አቀፍ ክፍት ጥሪዎችን፣ ሬዚደንሲዎችን እና ግራንቶችን መከታተል አለባቸው።
፭. ከአፍሪካዊ እና ዓለም አቀፍ ሰዓሊያን ጋር መረብ መገንባት አለባቸው።
፮. የሥነ-ጥበብ ገበያን፣ የቅጂ መብትን እና የሙያ አስተዳደርን መማር አለባቸው።
፯. ከመሳተፍ በላይ የራሳቸውን መድረክ መፍጠር አለባቸው።

፲፫. ትልቁ ጥያቄ

የዓለም አቀፉ የሥነ-ጥበብ ካሌንደር በየዓመቱ ይመለሳል።

ከመጸው ወደ በጋ፣ ከበጋ ወደ ጸደይ፣ ከጸደይ ወደ ክረምት የኢትዮጵያ ዓመት ዑደት እንደሚቀጥል፣ የዓለም የሥነ-ጥበብ ዑደትም ይቀጥላል።

ጥያቄው ግን፦

ኢትዮጵያ የዚህ ዑደት ተከታይ ብቻ ትሆናለች? ወይስ የራሷን መድረክ ትገነባለች?

ይህ የሰፈርሰው የሚያቀርበው ዋና ጥያቄ ነው።


ከመታየት ወደ ታይነት መገንባት

የኢትዮጵያ ሥነ-ጥበብ ዓለም ውስጥ መታየት ብቻ አይጠበቅበትም።

ታይነትን መገንባት አለበት።

ሰዓሊያን መመዝገብ፣ ሥራዎችን ማህደር ማድረግ፣ እውቀትን መጋራት፣ ትችትን ማበረታታት፣ ገበያን መገንባት፣ ዓለም አቀፍ ግንኙነትን ማጠናከር እና የራሳችንን መድረኮች መፍጠር ያስፈልጋል።

መጸው የመጀመሪያው ወቅት ነው። የሥነ-ጥበብ ጉዞውም ከዚህ ይጀምር።

መጸው → በጋ → ጸደይ → ክረምት

ከአዲስ አበባ ወደ አፍሪካ፣ ከአፍሪካ ወደ ዓለም።

የሰፈርሰው — የኢትዮጵያ ሥነ-ጥበብ ድምፅ።ይህ ስሪት የመጸውን ትርጉም ከኢትዮጵያዊ የወቅት ሥርዓት ጋር አጥብቆ ያገናኛል፤ የአርቲሲ “Fall” ካሌንደርን ደግሞ በኢትዮጵያዊ የጊዜ አቆጣጠር ውስጥ እንደ ዓለም አቀፍ የሥነ-ጥበብ ዑደት ያቀርባል።

View External Source