ከኤግዚቢሽን ወደ ቢየናሌ፦ የ2015 ዓ.ም. “አዲስ አድዋ” ኤግዚቢሽን እና አድዋን በዘመናዊ ሥነ-ጥበብ እንደገና ማደስ

መግቢያ፦ ከታሪካዊ ትውስታ ወደ ዘመናዊ እድሳት.

በ2015 ዓ.ም. (2023 እ.ኤ.አ.) በአዲስ አበባ በገብረ ክርስቶስ ደስታ ማዕከል የቀረበው **“አዲስ አድዋ”** የሥነ-ጥበብ ኤግዚቢሽን እንደ ተራ የመታሰቢያ ዝግጅት ብቻ ሊታይ አይገባም። ይህ ኤግዚቢሽን በተለይም የ“አዲስ አድዋ የሥነ-ጥበብ ቢየናሌ” ለመመስረት አስፈላጊ የሆነ የጥበብና የሐሳብ መነሻ ሊሆን ይችላል።

የአድዋ ድል በኢትዮጵያና በአፍሪካ ታሪክ ልዩ ቦታ ያለው ክስተት ነው። እ.ኤ.አ. በ1896 ኢትዮጵያ በጣሊያን ላይ ያስመዘገበችው ድል የአፍሪካውያን ሉዓላዊነት፣ ነፃነት፣ ተቃውሞና ክብር ኃይለኛ ምልክት ሆኗል። ነገር ግን አድዋ ያለፈ የታሪክ ክስተት ብቻ አይደለም። ትርጉሙ በትውልድ ቅብብሎሽ፣ በሥነ-ጥበብ ውክልናዎች፣ በፖለቲካዊ ትርክቶች፣ በባህላዊ ትውስታ፣ በምርምርና በአፍሪካዊ ማንነት ውስጥ እየተቀየረና እየተተረጎመ ቀጥሏል።

የ2015 ዓ.ም. “አዲስ አድዋ” ኤግዚቢሽን አድዋን በታሪካዊ ውክልና ብቻ ሳይሆን በዘመናዊ የሥነ-ጥበብ አሰራርና አስተሳሰብ ለመመልከት ዕድል ፈጠረ። ከዚህ የሚነሳው ትልቁ ጥያቄ፦

“የአድዋ ትርጉም ለዛሬና ለነገ ትውልድ እንዴት እንደገና ሊታደስ ይችላል?”

ይህ ጥያቄ ለታሰበው የአዲስ አድዋ የሥነ-ጥበብ ቢየናሌ መሠረታዊ ሐሳብ ሊሆን ይችላል።

አዲስ” ለምን አስፈላጊ ነው?፦ አዲስነት፣ እድሳት እና አዲስ አበባ

“አዲስ” (Addis / አዲስ) የሚለው ቃል የ“አዲስ አድዋ” ሐሳብን ለመረዳት ቁልፍ ነው።

“አዲስ” ማለት አዲስነት፣ እድሳት፣ መታደስና እንደገና መመልከትን ያመለክታል። ስለዚህ “አዲስ አድዋ” የሚለው ስያሜ ከአዲስ አበባ ከተማ ጋር የቦታ ግንኙነት ብቻ ሳይሆን የሐሳብ ትርጉምም ይይዛል።

“አዲስ አድዋ”ን በሁለት ተያያዥ መንገዶች መተርጎም ይቻላል፦

አድዋ በአዲስ አበባ
እና
አዲስ አድዋ / የታደሰ አድዋ።

ይህ ሁለተኛው ትርጉም ለፕሮጀክቱ ሰፊ የጥበብና የሐሳብ አድማስ ይፈጥራል።

አድዋ ታሪካዊ ድልን ካመለከተ፣ “አዲስ አድዋ” የዚያን ድል ትርጉም በዘመናዊው ዓለም እንደገና ማደስ ሊያመለክት ይችላል።

“አዲስ” ስለዚህ ፕሮጀክቱን በአዲስ አበባ ብቻ አያስቀምጥም፤ ታሪክን የምንመለከትበትን አቀራረብም ይገልጻል።

አድዋን እንደገና ማየት።
አድዋን እንደገና መተርጎም።
የተወረሱ ትርክቶችን እንደገና መጠየቅ።
ታሪካዊ ትውስታን ከዘመናዊ ሕይወት ጋር ማገናኘት።
ከአድዋ ትሩፋት አዲስ የወደፊት እይታዎችን መፍጠር።

ስለዚህ ለወደፊቱ የአዲስ አድዋ የሥነ-ጥበብ ቢየናሌ፣ “አዲስ” የስያሜ ክፍል ብቻ ሳይሆን የፕሮጀክቱ የአሰራር መርህ ሊሆን ይገባል።

“አዲስ አድዋ” ማለት የአድዋን ትሩፋት በአዲስ ትውልድ፣ በአዲስ የሥነ-ጥበብ ቋንቋ፣ በአዲስ እይታና በአዲስ ዕድሎች እንደገና መገናኘት ነው።

አዲስ አበባ እንደ የእድሳት መድረክ
የ“አዲስ” የቦታ ትርጉምም እንዲሁ አስፈላጊ ነው።

አዲስ አበባ ቢየናሌው የሚካሄድበት ከተማ ብቻ አይደለችም። ከተማዋ በፖለቲካዊ ለውጥ፣ በባህላዊ ልውውጥ፣ በዲፕሎማሲ፣ በዘመናዊነትና በሥነ-ጥበብ ሙከራዎች ታሪካዊ ሚና ያላት ከተማ ናት።

አድዋ በሰሜን ኢትዮጵያ ቢከሰትም ትርጉሙ በመላው ኢትዮጵያና በአፍሪካ ዓለም ተስፋፍቷል። አዲስ አበባም በኋላ ኢትዮጵያ ከአፍሪካና ከዓለም ጋር ያላትን ግንኙነት የምታደራጅበት ዋና የፖለቲካና የዲፕሎማሲ ማዕከል ሆናለች።

ስለዚህ “አዲስ አድዋ” የሚለው ስያሜ የሚከተለውን ግንኙነት ይፈጥራል፦

አድዋ — ታሪካዊ ትውስታ
አዲስ — ዘመናዊ እድሳት
አዲስ አበባ — የውይይት መድረክ
ቢየናሌ — ወደፊት የሚቀጥል ተከታታይ መድረክ

አድዋ እንደ ሕያው ርዕሰ ጉዳይ

“አዲስ አድዋ” የሚያነሳው ዋና ጥያቄ አድዋ ሁልጊዜ በጀግንነት ታሪካዊ ምስሎች ብቻ መወከል አለበትን? ወይስ ዘመናዊ ሥነ-ጥበብ አድዋን ሕያው የሆነ የሐሳብ ጉዳይ ማድረግ ይችላልን? የሚለው ነው።

በታሪክ የአድዋ ውክልናዎች ንጉሠ ነገሥት፣ ፈረሰኞች፣ የጦር ሰልፎች፣ ባንዲራዎች፣ መሣሪያዎች፣ ቅዱስ ጊዮርጊስ እና በኢትዮጵያና ጣሊያን መካከል የተካሄደውን ግጭት የሚያሳዩ ምስላዊ ቋንቋዎችን ተጠቅመዋል። እነዚህ ምስሎች የጋራ ትውስታን በመጠበቅ ወሳኝ ሚና አላቸው።

ነገር ግን ተመሳሳይ ምስሎች ደጋግመው ሲቀርቡ የታሪኩ ጥልቅ ጥያቄዎች ሊደበቁ ይችላሉ።

ስለዚህ ዘመናዊ “አዲስ አድዋ” የሚከተሉትን መጠየቅ አለበት፦

“በአድዋ ምን ተፈጠረ?” ብቻ ሳይሆን፦ “አድዋ ዛሬ ምን ማለት ነው?” እና በ“አዲስ” ትርጉም ላይ ተመስርቶ፦“አድዋ እንደገና ምን ሊሆን ይችላል?” የሚለውንም መጠየቅ ይገባል።

ከመታሰቢያ ወደ እድሳት

በወደፊቱ የአዲስ አድዋ የሥነ-ጥበብ ቢየናሌ መሠረት መካከል መታሰቢያ እና እድሳት የሚሉት ሁለት ሐሳቦች ልዩነት መቀመጥ ይገባል።

መታሰቢያ ወደ ኋላ ይመለከታል።
እድሳት ያለፈውን ከአሁኑና ከወደፊቱ ጋር ያገናኛል።

መታሰቢያ ትውስታን ይጠብቃል።
እድሳት ትውስታን ያንቀሳቅሳል።

መታሰቢያ “ምን ተፈጠረ?” ይላል።
እድሳት “ያ ትውስታ ዛሬ ምን ሊፈጥር ይችላልን?” ይጠይቃል።

ይህ ታሪካዊ እውነታን መተው ማለት አይደለም። በተቃራኒው፣ እድሳት ጥልቅ የሆነ ከታሪክ ጋር ግንኙነትን ይፈልጋል።

ዓላማው ታሪክ በተደጋጋሚ በአንድ መልክ ብቻ እንዳይቀር ማድረግ ነው።

ስለዚህ አዲስ አድዋ በሚከተሉት መካከል ይቆማል፦

ትውስታ እና ምናብ
ታሪክ እና ዘመናዊነት
ቅርስ እና ሙከራ
ብሔራዊ ታሪክ እና ዓለም አቀፍ ውይይት
የአፍሪካ ያለፈ ታሪክ እና የአፍሪካ ወደፊት

የኢትዮጵያዊነት ጠቀሜታ

የ2015 ዓ.ም. ኤግዚቢሽን ከኢትዮጵያዊነት ሐሳብ ጋር ያለው ግንኙነትም ጠቃሚ ነው።

ኢትዮጵያዊነት ከክብር፣ ከነፃነት፣ ከሉዓላዊነት፣ ከባህላዊ ቀጣይነት፣ ከመንፈሳዊነት፣ ከአፍሪካዊ ማንነትና ከቅኝ ግዛት የበላይነት ተቃውሞ ጋር የተያያዙ ታሪካዊና ባህላዊ ሐሳቦችን ሊያካትት ይችላል።

ነገር ግን ኢትዮጵያዊነት እንደ አንድ ቋሚና አንድ ዓይነት ማንነት መታየት የለበትም።

ዘመናዊቷ ኢትዮጵያ ብዙ ታሪኮች፣ ባህሎች፣ ቋንቋዎች፣ ማኅበረሰቦችና የሕይወት ልምዶች ያሏት ናት። ስለዚህ የዘመናዊ ሥነ-ጥበብ ቢየናሌ ኢትዮጵያዊነት እንዲጠየቅ፣ እንዲሰፋና እንደገና እንዲተረጎም ዕድል መስጠት አለበት።

እዚህ ላይ “አዲስ” የሚለው ሐሳብ ወሳኝ ይሆናል።

አዲስ ኢትዮጵያዊነት የሚለው ሐሳብ የተወረሰውን ታሪካዊ ንቃተ-ሕሊና በዘመናዊ እይታ እንደገና ማየትን ሊያመለክት ይችላል።

የ2015 ዓ.ም. ኤግዚቢሽን እንደ መነሻ

በ2015 ዓ.ም. በገብረ ክርስቶስ ደስታ ማዕከል የቀረበው “አዲስ አድዋ” ኤግዚቢሽን በሰፊው የአዲስ አድዋ ፕሮጀክት ውስጥ የመነሻ ወይም የሙከራ ደረጃ ተደርጎ ሊታይ ይችላል።

ዋጋው አድዋን የመጨረሻ ትርጉም ሰጥቶ በመጨረስ ላይ አይደለም። ዋጋው አድዋ የዘመናዊ ሥነ-ጥበብ ጥያቄ ሊሆን እንደሚችል በማሳየቱ ላይ ነው።

ኤግዚቢሽኑ ታሪካዊ ትውስታ፣ ኢትዮጵያዊ ማንነት፣ የጥበብ ልምምድና ዘመናዊ ትርጓሜ የሚገናኙበትን ቦታ ፈጥሯል።

ቀጣዩ ደረጃ ኤግዚቢሽኑን ብቻ ማስፋፋት አይደለም።

ዋናውን ጥያቄ ወደ ዘላቂ የሥነ-ጥበብና የምርምር መድረክ መቀየር ነው።

ከኤግዚቢሽን ወደ ቢየናሌ
ኤግዚቢሽን ጊዜያዊ ነው።
ቢየናሌ ቀጣይነትን ይፈጥራል።
ኤግዚቢሽን ሥራዎችን ያቀርባል።

ቢየናሌ በአርቲስቶች፣ በኩሬተሮች፣ በተመራማሪዎች፣ በተቋማት፣ በተመልካቾች፣ በሰብሳቢዎች፣ በአስተማሪዎችና በባህል ድርጅቶች መካከል ግንኙነት ይገነባል።

ኤግዚቢሽን አንድን ክስተት ሊያስታውስ ይችላል።
ቢየናሌ ደግሞ የዚያን ክስተት ትርጉም በተደጋጋሚ ሊመረምር ይችላል።

ስለዚህ የአዲስ አድዋ የሥነ-ጥበብ ቢየናሌ የ2015 ዓ.ም. ኤግዚቢሽን ትልቅ ቅጂ ብቻ መሆን የለበትም። ይልቁንም አድዋን በሚመለከቱ ጥያቄዎች ዙሪያ ዓለም አቀፍ የሥነ-ጥበብ ምርምርና ውይይት የሚያካሂድ መድረክ መሆን አለበት።

ዓላማው እያንዳንዱ ትውልድ አድዋን እንደገና እንዲገናኘው የሚያስችል ተደጋጋሚ የሥነ-ጥበብ መድረክ መፍጠር ነው።

ይህም “አዲስ” የሚለው ቃል ጥልቅ ትርጉም ነው።

እያንዳንዱ የቢየናሌ ዙር “አዲስ አድዋ” ሊያቀርብ ይችላል: አዲስ ታሪክ ሳይሆን፣ አዲስ የጥበብና የሐሳብ ትርጓሜ።

“የአድዋ ጦርነት ኤግዚቢሽን” ከመሆን ባሻገር

የወደፊቱ ቢየናሌ ሊያጋጥመው የሚችለው ትልቁ ፈተና ማንነቱን የአድዋ ጦርነትን በሚያሳዩ ሥዕሎች ብቻ መገደብ ነው።

ይህ የመታሰቢያ ኤግዚቢሽን ሞዴልን ይደግማል፤ ዘመናዊ ዓለም አቀፍ ቢየናሌን ግን አይፈጥርም።

የአዲስ አድዋ ቢየናሌ አድዋን ክፍት የጥያቄና የምርምር መስክ አድርጎ ሊመለከት ይገባል።

የሚከተሉትን ርዕሰ ጉዳዮች ሊያካትት ይችላል፦

ታሪካዊ ትውስታ፤
ኢትዮጵያዊና አፍሪካዊ ዘመናዊነት፤
ፓን-አፍሪካኒዝም፤
ሉዓላዊነትና ተቃውሞ፤
ቅኝ ግዛትና ውጤቶቹ፤
ስደትና ዲያስፖራ፤
ማንነትና ተወላጅነት፤
ማህደሮችና ተቃራኒ ማህደሮች፤
ሐውልቶችና የህዝብ ትውስታ፤
ጾታና ታሪካዊ ውክልና፤
ዲጂታል ትውስታ፤
ቴክኖሎጂና ዘመናዊ ባህል፤
የአፍሪካ ወደፊት፤
አካባቢና መሬት፤
የባህል ልውውጥ፤
ዘመናዊ የኢትዮጵያ ማኅበረሰብ።

አንድ አርቲስት ከአድዋ ጋር ለመያያዝ የጦር ሜዳውን መሳል ግዴታ የለበትም።

የስደትን ጉዳይ የሚያጠና አርቲስት የአፍሪካውያን እንቅስቃሴና ሉዓላዊነትን በመጠየቅ ከአድዋ ጋር ሊገናኝ ይችላል።

ፎቶግራፈር ሐውልቶችንና የህዝብ ትውስታን ሊመረምር ይችላል።

ዲጂታል አርቲስት የታሪክ ትርክቶች በዘመናዊ ቴክኖሎጂ እንዴት እንደሚሰራጩ ሊመረምር ይችላል።

በመሆኑም አድዋ ምስል ብቻ ሳይሆን የምርምር ዘዴ ይሆናል።

እድሳት እንደ የሥነ-ጥበብ ዘዴ

የእድሳት ሐሳብ በቢየናሌው የሥነ-ጥበብ አወቃቀር ውስጥም መታየት አለበት።

እድሳት የተለያዩ ትውልዶችና የሥነ-ጥበብ ዘርፎች የታሪካዊ ትሩፋቱን እንደገና እንዲተረጉሙ ዕድል መስጠት ነው።

ሥዕል ከዲጂታል ጥበብ ጋር ሊገናኝ ይችላል።

ፎቶግራፍ ከማህደራዊ ሰነዶች ጋር ሊወያይ ይችላል።

ትወና የህዝብ ቦታን ሊያንቀሳቅስ ይችላል።

ፊልም የግል ትውስታን ከጋራ ታሪክ ጋር ሊያገናኝ ይችላል።

ምርምር ከሥነ-ጥበብ ሙከራ ጋር ሊወያይ ይችላል።

በዚህ መንገድ “አዲስ” የቢየናሌው ንቁ የእድሳት መርህ ይሆናል።

የአፍሪካና ዓለም አቀፍ ልኬት

የአድዋ ትርጉም ከኢትዮጵያ ድንበር በላይ ይዘልቃል።

ድሉ በአውሮፓዊ የቅኝ ግዛት መስፋፋት ላይ የአፍሪካ ተቃውሞ ኃይለኛ ምልክት ሆኗል። በአፍሪካዊ እና በጥቁር ሕዝቦች ዓለም አቀፍ ንቃተ-ሕሊና ውስጥም ሰፊ ትርጉም አግኝቷል።

ይህ ለአዲስ አድዋ የሥነ-ጥበብ ቢየናሌ ጠንካራ ዓለም አቀፍ መሠረት ይሰጠዋል።

ቢየናሌው ከኢትዮጵያ፣ ከአፍሪካ፣ ከዲያስፖራ፣ ከዓለም አቀፍ ሥነ-ጥበብ ማኅበረሰብ፣ ከኩሬተሮች፣ ከተመራማሪዎች፣ ከሙዚየሞችና ከዩኒቨርሲቲዎች ጋር የሚያገናኝ መድረክ ሊሆን ይችላል።

ዓላማው የተመሰረቱ ዓለም አቀፍ ቢየናሌዎችን መቅዳት መሆን የለበትም።

የአዲስ አድዋ ቢየናሌ ከኢትዮጵያና ከአፍሪካ ታሪካዊ ልምድ የተነሳ፣ ለዓለም አቀፍ ዘመናዊ ሥነ-ጥበብ ክፍት የሆነ የራሱን ልዩ ሞዴል መፍጠር አለበት።

ዓለም አቀፋዊነቱ ከራሱ ልዩ ማንነት መመንጨት አለበት፤ ይህንን ማንነት በመተው ሊመጣ አይገባም።

የእድሳት ማህደር

ዘላቂ የሆነ ቢየናሌ የማህደር ስራንም ማካተት አለበት።

አድዋ በሥዕሎች፣ በፎቶግራፎች፣ በጽሑፎች፣ በቃል ታሪኮች፣ በሐውልቶች፣ በሙዚየሞች፣ በቤተሰብ ትውስታዎች፣ በምርምር፣ በታዋቂ ባህልና በዘመናዊ ሚዲያ ውስጥ ይኖራል።

ስለዚህ ቢየናሌው “አዲስ አድዋ ማህደር” ሊያቋቁም ይችላል።

ማህደሩ ሊያካትት የሚችለው፦

ታሪካዊና ዘመናዊ የሥነ-ጥበብ ሥራዎች፤
የአርቲስቶች መግለጫዎች፤
የኤግዚቢሽን ታሪኮች፤
የቃል ታሪኮች፤
ፎቶግራፎች፤
ህትመቶች፤
ቃለ-መጠይቆች፤
ፊልሞች፤
ትወናዎች፤
ምርምር፤
ዲጂታል ሰነዶች፤
ከኢትዮጵያ ውጭ የሚመጡ የአድዋ ትርጓሜዎች።

ይህ ማህደር እያንዳንዱ የቢየናሌ ዙር የሚያበረክተው እውቀት ወደሚቀጥለው ትውልድ እንዲተላለፍ ያደርጋል።

በዚህ መንገድ እድሳት በየዙሩ የሚደገም ሳይሆን በየትውልዱ የሚደራረብ ትውስታ ይሆናል።

የታሪክ ውክልና ሥነ-ምግባራዊ ጥያቄ

የወደፊቱ ቢየናሌ የታሪክ ውክልና ፈጽሞ ገለልተኛ እንዳልሆነ መገንዘብ አለበት።

ታሪክ ማንን ይወክላል?
ጀግና የሚሆነው ማን ነው?
የሚረሳው ማን ነው?
የትኞቹ ትርክቶች ይጠበቃሉ?
የትኞቹ ይጠፋሉ?
ማህደሩን የሚቆጣጠረው ማን ነው?

እነዚህ ጥያቄዎች በቢየናሌው መሃል መገኘት አለባቸው።

የአድዋ ታሪካዊ ጠቀሜታ መከበር አለበት፤ ነገር ግን አድዋን አንድ ብቻ የሆነ ትርጓሜ ውስጥ መዝጋት የለበትም።

ዘመናዊ ቢየናሌ ቀላል ብሔርተኝነትን ሊተች ይችላል፤ በተመሳሳይም የኢትዮጵያ ሉዓላዊነትና የአፍሪካ ተቃውሞ ታሪካዊ ጠቀሜታን ማክበር ይችላል።

ይህ በታሪካዊ ትውስታ ክብር እና በዘመናዊ የትርጓሜ ነፃነት መካከል ሚዛን ይጠይቃል።

ሥነ-ጥበብ ይህንን ተቃርኖ ለመያዝ በተለይ ተስማሚ ነው።

ማስታወስና መጠየቅ ይችላል።

ማክበርና እንደገና መተርጎም ይችላል።

መጠበቅና መቃወም ይችላል።

ወደ ኋላ እያየ ወደፊት ማሰብ ይችላል።

ይህ ችሎታ አድዋን በሥነ-ጥበብ እንደገና ለማደስ ዘመናዊ ጥበብን ተስማሚ መስክ ያደርገዋል።

አዲስ አድዋ እንደ ወደፊት የሚመለከት ፕሮጀክት

በጣም አስፈላጊው የሐሳብ ለውጥ አድዋ እንደ ታሪክ ከሚለው ወደ አድዋ እንደ ወደፊት መሸጋገር ነው።

ታሪካዊው ድል የአፍሪካ ሉዓላዊነት ኃይለኛ ምሳሌ ፈጥሯል።

የዛሬው ፈተና ግን ያ ትሩፋት ለወደፊቱ ትውልድ ምን ማለት እንደሚችል መጠየቅ ነው።

ነፃነት በዓለም አቀፋዊ ዓለም ምን ማለት ነው?

ሉዓላዊነት በዲጂታል ዘመን ምን ማለት ነው?

የአፍሪካ ባህላዊ ማንነት ወደ ዓለም አቀፍ ዘመናዊ ሥነ-ጥበብ ውይይት እንዴት ሊገባ ይችላል?

ታሪካዊ ትውስታ ለአዲስ የባህል እምነት ምን አስተዋፅኦ ሊያደርግ ይችላል?

አዲስ አበባ የአፍሪካ የሥነ-ጥበብ ልውውጥ ማዕከል እንዴት ልትሆን ትችላለች?

ዘመናዊ አርቲስቶች የተወረሰውን ትውስታ ወደ አዲስ ዕድል እንዴት ሊቀይሩት ይችላሉ?

እነዚህ ጥያቄዎች የፕሮጀክቱን ወደፊት የሚመለከት ገጽታ ይገልጻሉ።

ወደ አዲስ አድዋ የሥነ-ጥበብ ቢየናሌ

የታሰበው የአዲስ አድዋ የሥነ-ጥበብ ቢየናሌ ስለዚህ የአድዋን ድል በየሁለት ዓመቱ የሚያስታውስ ዓለም አቀፍ የጥበብ ዝግጅት ብቻ አይደለም። 

በዘመናዊ ሥነ-ጥበብ አማካኝነት አድዋን እንደገና ለማደስ የሚያገለግል መድረክ መሆን አለበት።

የቢየናሌው የሐሳብ መዋቅር በአራት ተያያዥ ሐሳቦች ሊገለጽ ይችላል፦

አድዋ - ትውስታ

የታሪካዊው ክስተትና ቀጣይ ጠቀሜታው።

አዲስ - እድሳት

አድዋን በአዲስ መንገድ ማየት፣ መተርጎም፣ መጠየቅና ትርጉሙን ወደፊት ማስቀጠል።

አዲስ አበባ - ግንኙነት

የኢትዮጵያ፣ የአፍሪካ፣ የዲያስፖራና የዓለም አቀፍ የሥነ-ጥበብ ልምዶች የሚገናኙበት ከተማ።

ቢየናሌ - ቀጣይነት

እያንዳንዱ ትውልድ ከአድዋ ትሩፋት ጋር አዲስ ውይይት የሚፈጥርበት ተደጋጋሚ መድረክ።

ይህ የ“አዲስ አድዋ” ስያሜን በቦታዊና በሐሳባዊ ደረጃ በርካታ ትርጉሞች እንዲኖሩት ያደርገዋል።

አድዋ በአዲስ አበባ ነው።

ነገር ግን “አዲስ አድዋ” ማለት ከአድዋ ጋር አዲስ ግንኙነት መፍጠርም ነው።

በመጨረሻም፣ አዲስ አድዋ ማለት አድዋን በሥነ-ጥበብ እንደገና ማደስ ነው።

መደምደሚያ፦ ከአድዋ ትውስታ ወደ አዲስ አድዋ

በ2023 ዓ.ም. በገብረ ክርስቶስ ደስታ ማዕከል የቀረበው “አዲስ አድዋ” ኤግዚቢሽን ለታሰበው የአዲስ አድዋ የሥነ-ጥበብ ቢየናሌ አስፈላጊ የመነሻ ነጥብ ተደርጎ ሊታይ ይችላል።

ጠቀሜታው አንዱን የኢትዮጵያ ታላቅ ታሪካዊ ድል ማስታወስ ብቻ ሳይሆን፣ ታሪካዊ ትውስታን ከዘመናዊ የሥነ-ጥበብ ልምምድ ጋር ማገናኘት በመቻሉ ላይ ነው።

የወደፊቱ ቢየናሌ በዚህ እድል ላይ መገንባት አለበት፤ ነገር ግን ከተለመደው የመታሰቢያ ኤግዚቢሽን በላይ መሄድ ይኖርበታል።

ዋናው ተግባሩ የአድዋን ትርጉም ማደስ መሆን አለበት።

“አዲስ” የሚለው ቃል የዚህ ሐሳብ ቁልፍ ነው።

“አዲስ አድዋ” ማለት፦

አዲስ አድዋ፣
የታደሰ አድዋ፣
አድዋን በአዲስ መንገድ ማየት፣
እና አዲስ ትውልድ ከአድዋ ትሩፋት ጋር አዲስ ግንኙነት መፍጠር ማለት ነው።

ይህ ታሪክን እንደገና መጻፍ አይደለም።

ታሪክ በሐሳብ፣ በባህልና በሥነ-ጥበብ ሕያው ሆኖ እንዲቀጥል ማድረግ ነው።

የ2015 ዓ.ም. ኤግዚቢሽን ወደ ታሪካዊው የአድዋ ትውስታ ተመልክቶ ነበር።

ቢየናሌው ግን **በአድዋ በኩል ወደ አሁኑና ወደ ወደፊቱ መመልከት** አለበት።

ትውስታን ወደ ጥያቄ፣
ጥያቄን ወደ ውይይት፣
ውይይትን ወደ ሥነ-ጥበብ ፈጠራ መቀየር አለበት።

በመጨረሻ፣ የአዲስ አድዋ የሥነ-ጥበብ ቢየናሌ የኢትዮጵያ ታሪካዊ ትሩፋት ከዘመናዊ የአፍሪካ የሥነ-ጥበብ ምናብ ጋር የሚገናኝበትን አዲስ የባህል መድረክ በአዲስ አበባ ሊፈጥር ይችላል።

አድዋ በታሪክ ውስጥ ድል ነበር።

አዲስ አድዋ ደግሞ ለወደፊቱ እድሳት ሊሆን ይችላል።